Burgemeester trekt boetekleed aan over radicalisering, raad heeft nog veel vragen

De gemeenteraad had vanmiddag meer vragen over de aanpak van radicale moslims in de stad dan burgemeester Van der Laan kon beantwoorden. Hij gaf in de raadszaal toe dat hij zich vergist had. Dit is veel meer dan alleen een belangenverstrengelingszaak, ziet hij nu. 'En dat reken ik mezelf aan.'


De discussie ging inderdaad over veel meer dan de ontslagen radicaliseringsambtenaar Saadia A. T.. Zij zou fraude hebben gepleegd en aan vriendjespolitiek doen. Raadsleden wilden zo'n beetje alles weten over de radicaliseringsaanpak van de gemeente. Bijvoorbeeld over Bilal L., de ex-extremist die na zijn veroordeling voor bedreigen en ronselen bij de gemeente als jongerenwerker aan de slag kon.


Bilal aannemen was een besluit dat hij niet met liefde heeft genomen, zei Van der Laan in een volle raadszaal met veel camera’s. 'Maar je doet alles om een aanslag te voorkomen.'  

Het blijft een lastige zaak, gaf hij toe. 'Als je hem voor de zoveelste keer krijgt aanbevolen omdat hij stappen in die richting [van radicalisering] heeft gezet, terwijl je niet zeker weet of hij dat pad nooit meer op wil.'

Lees ook: Van der Laan oordeelt hard over 'onprofessioneel en gesloten' anti-radicaliseringsteam

Veiligheid in gevaar geweest?

D66, VVD en CDA wilden verder weten wat er waar is van de kritiek dat het radicaliseringsteam van de gemeente niet achter alle meldingen van geradicaliseerde personen zou zijn aangegaan. Volgens de burgemeester is de veiligheid van Amsterdammers niet onnodig in gevaar is geweest, maar hoe weet hij dat als alleen de meldingen van 2017 opnieuw zijn nagekeken? Zouden we dat niet ook met de meldingen van de vorige jaren moeten doen?, vroegen de raadsleden. 


En als er in het radicaliseringsteam zoals de burgemeester schetst een gesloten sfeer en een angstcultuur heerste, is dan wel alles gedaan om Amsterdamse jongeren tegen radicalisering te beschermen? Is het wel eens voorgekomen dat er een melding is gemaakt die uiteindelijk niet is opgepakt waardoor iemand naar Syrië heeft kunnen uitreizen, wilde Reinier van Dantzig van D66 weten.

'Thema niet nieuw'

Sofyan Mbarki van PvdA noemde het kwalijk dat er nu zoveel onrust is. 'Er zijn zaken fout gegaan, maar nu moeten we zorgen dat de afdeling radicalisering weer brandschoon wordt en weer draagkracht krijgt op straat, bij de professionals in de stad, de politie en de AIVD.'


Volgens het PvdA-raadslid is het thema radicalisering niet nieuw en gaat het ook niet weg. Mbarki maakte het mee toen hij rond de eeuwwisseling als 16-jarige jongen aan het voetballen was in Nieuw-West. Hij werd aangesproken door een man die hem vroeg naar zijn interesse voor de heilige strijd en hem een pak geld liet zien. Mbarki kon antwoorden dat het zijn heilige strijd was een goede bijdrage aan de samenleving te leveren, maar hij beseft dat niet iedereen in staat is zo’n antwoord te geven.


'We moeten rekening houden met nog meer terugkeerders uit Syrië', zei het PvdA-raadslid, 'en met personen die kwalijk bedoelingen hebben voor Amsterdam'. 'En we moeten zorgen dat als Amsterdammers geronseld worden, ze weten dat ze een beter mens worden als ze een goede bijdrage aan de samenleving leveren.'


Ook raadslid Rutger Groot Wassink maakt zich zorgen over radicalisering in de stad, maar hij was vanmiddag fel tegen een deel van zijn collega-raadsleden. 'Het verbaast me dat we doen alsof onze hele aanpak niet deugt als één persoon wordt verdacht van belangenverstrengeling. Laten we kalm blijven en niet de suggestie voeden dat iemand allesbepalend was. Alsof er geen checks en balances zijn.'

Hand in eigen boezem

Burgemeester Van der Laan stak zijn hand in eigen boezem. Hij rekent het zichzelf aan dat er wantrouwen is ontstaan over het radicaliseringsteam. 'We zitten hier bovenop een forse aanpak als je vergelijkt met andere gemeenten, die ook resultaat heeft. Dat een stad als Amsterdam 50 mensen in een persoonsgerichte radicaliseringsaanpak heeft, daar kun je best van volhouden dat het wel meevalt.' 


Hij vervolgde: 'Ik heb vertrouwen in de veiligheid van Amsterdam en ik denk dat we het goed doen, maar ook vandaag zeg ik: een aanslag kan ieder moment gebeuren.'

De burgemeester stuurt nog een brief naar de gemeenteraad met de antwoorden die hij nog niet kon geven. Het laatste woord is hier duidelijk nog niet over gezegd in de gemeenteraad.

Lees ook: Ontslagen radicaliseringsambtenaar op cover jaarverslag