Tekort aan bouwpersoneel: 'Jongeren moeten bouw weer op netvlies krijgen'

We horen niet anders dan dat de huizenmarkt oververhit is. Materiaal is niet aan te slepen en er is te weinig personeel. Bouwvakkers, timmermannen en loodgieters, er is een groot tekort. Tegelijkertijd groeit de vraag naar nieuwbouw met de dag, zo blijkt uit cijfers van het CBS. De grootste oorzaak van het tekort is volgens uitzendbureau Flexcraft de afname in het aantal studenten met een opleiding in de bouwsector. Ze kiezen voor het hbo of de universiteit en blijven doorstuderen. Maar waarom laat de jeugd het mbo steeds vaker links liggen?

'In 2008 konden we vier klassen vullen', zegt Marjolein van Kooten, opleidingsmanager Bouw, Infra & Onderhoud ROC Amsterdam. 'In 2016 was dat er amper één.'

'De leerlingen die nu worden opgeleid, worden steeds sneller ingezet voor projecten omdat er gewoon te weinig mensen zijn', aldus Jan Overtoom van Bouwend Nederland. 'Er is te veel vraag en te weinig aanbod, met als gevolg dat werk wordt afgehouden.'

Slecht imago
In tien jaar tijd is het aantal studenten die een opleiding in de bouw- en infrasector doen bijna gehalveerd. Dit komt onder meer omdat de samenleving steeds hogeropgeleid is en studenten liever een hbo-opleiding volgen dan te gaan werken met een mbo-diploma. 'Hoger onderwijs biedt een betere salarisontwikkeling', zegt Louise Elffers, lector Beroepsonderwijs HvA. 'Bij het mbo krijg je bij de start een goed salaris, maar er is minder ruimte voor groei.'

Hoog versus laag opgeleid
Er wordt een groot verschil gemaakt tussen hoog versus laag opgeleid, en dat is iets wat we zelf zouden hebben gecreëerd. 'Wij maken zelf zo'n onderscheid in ons onderwijs', stelt Elffers. Ouders en leerlingen reageren daar volgens haar op door voor het hoogst haalbare te gaan. Het zou daarom beter zijn als leerlingen zelf kunnen ondervinden wat ze willen. Of dat nou beroepsonderwijs of theoretisch onderwijs is.

Lees ook: Bouwend Nederland pleit voor meer hoogbouw in Amsterdam

Als het zo door gaat, is Overtoom van Bouwend Nederland bang voor de gevolgen: 'Tijdens de crisis is het beeld van de bouw enorm veranderd. Het imago moet veranderen, want anders kunnen de beoogde doelstellingen niet worden behaald.' Dat zou betekenen dat plannen voor de 200.000 woningen in de stad on hold komen te staan.

Oplossing
Op dit moment is het moeilijk om vanaf het vmbo door te stromen naar het hoger onderwijs. 'Er vallen nu te veel deuren dicht als je naar het vmbo gaat', aldus Elffers. 'De deuren moeten opengehouden worden en we moeten zorgen voor een goede verbinding tussen het beroepsonderwijs en andere vormen van onderwijs.'

Lees ook: Woningtekort met 27.000 extra woningen aangepakt

Op het ROC wordt er actief gewerkt aan het werven van studenten: 'We hebben een techniekweek. Tweede klassers van het vmbo laten we kennismaken met technische activiteiten', zegt opleidingsmanager Van Kooten. 'We moeten met elkaar kijken hoe we het werk kunnen laten zien aan de studenten.'

'In Amsterdam komen jongeren op het vmbo amper meer in aanraking met de bouw. Hierdoor is de kweekvijver weg', stelt Overtoom. Hij vindt dat 'jongeren de bouw weer op hun netvlies moeten krijgen'. 'Het is een fantastische branche. Er is ruimte voor ontwikkeling, veel vrijheid en een goed salaris.'