Verder betaalt MuzyQ een erfpacht die bijna 77 keer zo hoog is als de erfpacht van OCP, de ontwikkelaar van de omgeving van het muziekmakerscentrum, bekend als project Oostpoort.

Dat bleek woensdag tijdens het kort geding van het stadsdeel tegen Orfeos, de exploitant van MuzyQ. In dat geding eist het stadsdeel dat Orfeos meewerkt aan de teruglevering van het erfpachtrecht voor 13,5 miljoen euro. Door eigenaar van het pand te worden wil het stadsdeel meer greep krijgen op de verliesgevende exploitatie. Orfeos eist op zijn beurt 3,6 miljoen euro schade als het stadsdeel zich het pand toeëigent. Rechter R.H.C. Jongeneel liet duidelijk doorschemeren dat hij de eis van het stadsdeel niet zal toewijzen. 'Ik zie op dit moment niet de toegevoegde waarde van de verkoop van het pand. Ik hoor niet dat de huidige exploitant het zo slecht doet.'

Sinds de opening van MuzyQ twee jaar geleden heeft Orfeos de rente en aflossing op zijn hypotheek van FGH Bank niet kunnen betalen omdat de verhuur van studio’s en de exploitatie van de horeca in het pand zwaar achterbleven bij de verwachtingen. Het stadsdeel staat garant voor de hypotheek en heeft vanaf oktober 2010 ruim een half miljoen euro aan rente betaald aan FGH Bank. Daarnaast is er een achterstand van een half miljoen in de aflossingen.

Volgens Orfeos is de wanbetaling niet alleen zijn schuld. MuzyQ is een van de weinige voltooide onderdelen van Oostpoort, dat door de kredietcrisis grote vertraging heeft opgelopen. Na twee jaar is de omgeving nog steeds één grote bouwput, wat de exploitatie van het muziekmakerscentrum ernstig bemoeilijkt. Bovendien is ook de bouw van MuzyQ zelf vertraagd door toedoen van het stadsdeel, en daardoor duurder geworden dan begroot.

Tenslotte betaalt Orfeos een veel hogere erfpacht dan OCP, de ontwikkelaar van de winkels, woningen en kantoren rondom het muziekmakerscentrum. Orfeos kocht de erfpacht voor 3.063 m2 af voor 2,8 miljoen euro. Het stadsdeel hield daarbij geen rekening met de culturele bestemming van het pand; het was ‘gelijke monniken, gelijke kappen’ voor alle bouwers in Oostpoort. Pas later bleek dat OCP de erfpacht op bijna 16.000 m2 afkocht voor ruim 192.000 euro. Dat is 12,14 euro per m2 tegen 933,80 euro per m2 voor Orfeos – bijna 77 keer zoveel. Volgens het stadsdeel is dit enorme verschil te verklaren doordat de partners in OCP eigen grond in Oostpoort hebben ingebracht.

Toch verloopt de exploitatie de laatste maanden al zoveel beter dat Orfeos nog dit jaar een eerste bedrag van vijftigduizend euro zal overmaken aan de FGH Bank. Dat is nog niet de volledige rente en aflossing voor 2011, maar laat wel zien dat Orfeos 'haar plichten zeer serieus neemt', zoals advocaat Eduard de Geer woensdag betoogde. Toeëigening van het pand zal het stadsdeel veel meer geld kosten dan Orfeos nog een paar jaar extra tijd gunnen om zich te bewijzen.

Rechter Jongeneel constateerde dat beide partijen schuld hebben aan de financiële tegenslagen rond het centrum. 'U bent jarenlang gezamenlijk opgetrokken vanuit een gezamenlijk belang: dat er een muziekmakerscentrum moest komen. En allebei hebt u de toekomst teveel door een roze bril bezien.' Jongeneel stuurde het stadsdeel en Orfeos twintig minuten de gang op om na te denken over een voorstel van hem: probeer er eerst nog een keer samen uit te komen via een goed gesprek, en als dat niet lukt, stel dan een mediator aan, een neutrale bemiddelaar.

De rechter suggereerde alvast een paar uitgangspunten voor die bemiddeling. 'Een tijdshorizon waarbinnen de exploitatie alsnog op orde moet zijn. Onder die opschortende voorwaarde zou Orfeos alvast akkoord kunnen gaan met de overdracht van het pand aan het stadsdeel. En gedurende die periode zou de gemeente nog wat extra geld kunnen lenen om via reclame de naamsbekendheid van MuzyQ te vergroten.'

Na de denkpauze wees het stadsdeel zowel het gesprek als de mediation af. 'Dit heeft met vertrouwen te maken,' zei Lieke Thesing, de verantwoordelijke wethouder. 'Zolang Orfeos niet met geld over de brug komt, heb ik dat vertrouwen niet. Het gaat om publiek geld en daar moet ik zorgvuldig mee omgaan. Bovendien heeft ook de stadsdeelraad geen vertrouwen meer in Orfeos. Dat is voor mij een politieke realiteit.'

De rechter doet op 21 december uitspraak.

Bijdrage: Joost Ramaer. Ramaer is freelance journalist en columnist voor onder meer VEB-blad Effect.

Stadsdeel Oost wilde niet inhoudelijk reageren op het kort geding omdat dat nu onder de rechter is, maar liet wel weten over andere cijfers te beschikken wat de erfpacht betreft. Verder laat stadsdeel Oost weten al een jaar met de exploitant in gesprek te zijn, maar dat er al die tijd nog niets betaald is.