Amsterdam, maandagochtend 10 uur. De Adeldude en ik hebben afgesproken op een zonovergoten terras. As we speak staat de bekende sneltekenaar en karikaturist van formaat Stanley (Heinze), tekenaar van één van de affiches van de Reagering, geheel toevallig aan de overkant zijn fiets vast te maken.

De Adeldude had mij al eens verteld over de Reagering, die knotsgekke politieke partij van de jonge jaren 80 en daar wou ik meer van weten. Ik had namelijk ondertussen informatie opgehaald bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, en wat ik daarin had aangetroffen gaf hetzelfde beeld als wat voor de rest online te vinden was: dat Mike von Bibikov dé man achter de Reagering zou zijn. Volgens de Adeldude was dat niet helemaal waar. Bibikov kwam pas later in de picture.

In 1981 had Don namelijk al eens zijn ideale overheid uitvoerig beschreven in een dik traktaat in Rousseau-stijl. Hij belegde vergaderingen met aanhangers (Nicky, Frank, Hildo, Daniël, Wouter, Jos, David, Marq, de Adeldude e.a.) om zijn visie te ontvouwen en zijn doel duidelijk te maken: deelname aan de Gemeenteraadsverkiezingen van 2 juni 1982. De locaties waren opzienbarend: er werd vergaderd in het Paleis op de Dam, bijvoorbeeld. Na een tijdje kwam Mike von Bibikov naar één van die vergaderingen, in de muziekkapel in het Vondelpark. Daar introduceerde hij zichzelf (het kan heel goed dat het toen al met een megafoon was). Don kende Mike von Bibikov, die in de reclame werkte, en haalde hem in als PR-man. Bibikov was geniaal als PR-man. Don Bierman was geniaal als strateeg. Hij wist van zichzelf dat hij met zijn grijze muis-voorkomen nooit enige indruk zou maken. Bibikov daarentegen had het charisma om de doden tot leven te wekken. Lang, mager, een neus als een mes, die eeuwige gleufhoed op zijn ernstige kop, de ouderwetse regenjas, het bruine stoffen koffertje in de hand, bulderend in zijn megafoon; hij maakte furore. Don Bierman schoof al snel Bibikov als frontman naar voren. Maar Mike, hoe charismatisch hij ook was, was niet het brein. Het brein achter de Reagering, dat was Don Bierman.

De Adeldude hield van het utopische van zijn idee. Dat je niet deel hoefde uit te maken van je toevallige overheid, maar dat je daarvoor kon kiezen. Er zouden een soort staten boven, buiten en in de staat kunnen zijn, waarbij je je kon inschrijven. Als burger. Don had aan alle mogelijke punten van zijn ideale staat gedacht: overheidsdiensten, defensie, milieu, gezondheidszorg, you name it.

In die bewuste vergadering in het Vondelpark veranderde Mike von Bibikov de Reagering in een one-issue-partij (antikernwapens), terwijl de doelstelling van Don veel breder en oneindig veel interessanter was. Don heeft dit later verdrongen, en Mike von Bibikov ging het nageslacht in als dé oprichter en hét gezicht van de Reagering. Het enige exemplaar van het oprichtingstuk dat ik nog kan traceren is in de brand van de Deo Volente, de toenmalige boot van de Adeldude, verloren gegaan. Ik kan dit feit dus niet hard maken.

Er zijn wel aanwijzingen. Een envelop van de Reagering uit de oertijd geseald met de zegel van Don, bijvoorbeeld. In een artikel van Henk Hanssen (22 februari 1982/Volkskrant) staat bovendien “Student Don Bierman (22) heeft het wonder Von Bibikov ontdekt voor de politiek.” Een geniale vondst, dat staat vast. Bibikov bedacht de ene one liner na de andere: “Den Haag het land uit, om te beginnen uit Amsterdam”, “Grote Plannen! Hoge Idealen!”, “We eisen: het algehele gebruik van uw bevattingsvermogen”, “We beloven niets en daar houden wij ons aan”. Dat laatste had zelfbenoemde partij-ideoloog de Adeldude in beginsel bedacht; hij had tot onderdeel van de ideologie gemaakt dat zij het binnen de partij nergens over eens hoefden te zijn.

Dat waren nog eens kreten. Ze waren hip en provocatief, en kregen algauw volop publicity. Toch vallen ze in het niet bij de doordringende woorden van Don Bierman: “We zijn niet een idealistisch kraakpartijtje. Ons doel is de Wereldregering.”

Wordt vervolgd op Nurks en Oudzeikwijf.com. Ook voor archiefmateriaal zoals affiches en partijprogramma.

En wie is Oud Zeikwijf?
Subversieve allochtone in Amsterdam. Geboren en getogen in Frankrijk. Woonde eerst in Tokio, maar verhuisde in 1984 uit liefde voor Amsterdam naar hier. Ze schrijft ook hier, hier en hier.