Moest die ene geschiedenis van Amsterdam er nou echt nog bij? Nou en of! Er zijn al honderden boeken over vroeger gemaakt, maar ‘Amsterdam in stukken’ door auteur Mariëlle Hageman en vormgever Gerlinde Schuller is een topstuk onder al die historische werken, een soort dependance van Stadsarchief de Bazel aan de Vijzelstraat.

Die geschiedenis reikt vanaf 1275 tot heden. De hoogte- en dieptepunten zijn vastgelegd in honderden stukken: documenten, foto’s, tekeningen, kaarten, bij elkaar kilometers papieren archief en terabytes data, die bewaard worden in het Stadsarchief. ‘Amsterdam in stukken’ (‘Amsterdam in documents’, het boek is tweetalig) bevat een heel ruime keuze uit dat archief, een schat aan verrassende illustraties, met daarnaast korte informatieve teksten.

Het allereerste document is natuurlijk het Tolprivilege, dat Graaf Floris V in 1275 liet opstellen om de bewoners in zijn gebied te laten reizen zonder dat zij tol hoefden te betalen. In de tekst van het opvallend kleine origineel (soms te zien in de Schatkamer van het Stadsarchief) komt voor het eerst de naam ‘Amestelledamme’ voor. Daarna (of eigenlijk, daarvoor, want de makers hebben het heden voort laten komen uit het verleden, door van nu naar toen tentoon te stellen) volgen bijna 400 bladzijden waarop alles en iedereen die maar met een klein draadje aan Amsterdam is verbonden voorkomt: het levende kunstwerk Fabiola, trams van blauw tot grijs en geel, provo’s, de kleine man Louis Davids, de Wereldtentoonstelling, fotograaf Jacob Olie, de Gezinskaart, markten en voetbalclubs, Rembrandt, regenten, het Mirakel, niets en niemand lijkt vergeten.

Het boek eindigt (of begint, hangt ervan af waar je begint te bladeren) in 2010, het jaar waarin het archief van het hofje De Zeven Keurvorsten in de Jordaan aan het Stadsarchief werd overgedragen, een symbolische daad voor het bewaren van de Amsterdamse geschiedenis.

De rijkdom van dit boek vormen de herinneringen aan bijna alles. Het boek doorbladerend overkwam mij –naast bewondering- ook een groot ‘hoe-zat-het-ook-weer-gevoel? Bijna alle antwoorden staan in dit schitterende meesterwerk.

En wie is De Scally?
Journalist. Geboren en getogen in Amsterdam. In Noord, maar toch. Schrijft al sinds mensenheugenis over ‘Amsterdamse’ boeken. Wordt vaak gespot in boekhandels.