13-02-2012 Betrokken filmmakers

Documentaires en film dienen als kritische spiegels voor de samenleving. Vandaag staan drie Nederlandse documentairemakers centraal die al een Gouden Kalf wonnen met hun producties. Allen putten zij  hun inspiratie uit de veranderende maatschappij om hen heen.  Maar kun je beeld ook gebruiken om de wereld een stukje te verbeteren, idealen uit te dragen of zelfs mensen en culturen dichter bij elkaar te brengen?

Fatima Jebli Ouazzani kan zich enorm opwinden over een term als ‘kutmarokkanen’ – “dat zijn we gewoon normaal gaan vinden!”. Meral Uslu is tijdens het maken van haar fictiefilm Snackbar juist van deze ‘kutmarokkanen’ gaan houden. René Roelofs tenslotte, kijkt graag naar de soms absurdistische  rol die de overheid kan spelen. Hij werkt nu aan een grote documentaire over de  Europese migratiestromen samen met auteur Paul Scheffer. 

Presentator Anil Ramdas spreekt met drie gedreven documentairemakers over hun maatschappijvisie en de rol die ze kunnen spelen in de beeldvorming.

06-02-2012 Dyab Abou Jahjah - deel 2

Tien jaar geleden leek hij vanuit het niets op te duiken: een extremistische  oproerkraaier volgens de één,  een geniaal debater volgens de ander. Dyab Abou Jahjah, oprichter van de Arabisch-Europese Liga, liet niemand in Nederland en België onberoerd. Maar sinds hij in 2007 terugkeerde naar zijn geboorteland Libanon, lijken zijn idealen met hem vertrokken te zijn.  Is zijn project mislukt? De Libanese Belg meent van niet. “Een jonge generatie heeft van de AEL geleerd.  Ze vertellen  me over een studiogesprek van tien jaar geleden, waarin Filip Dewinter wegliep. Dat ze vanaf toen zagen dat je ook met woorden kunt winnen.”

In dit tweede deel van het gesprek met Abou Jahjah, spreekt hij met presentator Anil Ramdas over zijn roerige verleden en zijn visie op de Arabische lente, maar ook over de ontwikkelingen binnen Europa. “Er gaan hier cruciale veranderingen plaatsvinden de komende jaren, net zoals dit bij de Arabische lente is gebeurd.”

23-01-2012 Waar blijven de intellectuelen?

Anil Ramdas gaat hierover in gesprek met de kunstenaar Jonas Staal, de internationaal bekende socioloog Abram de Swaan en Dick Pels, socioloog en directeur van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks.

Op de vraag waar het antwoord van de intellectuelen blijft, geeft Dick Pels aan dat het niet zo simpel is. De ideeën van linkse intellectuelen worden herkauwd en gesimplificeerd door mensen van de rechterzijde. “Het is alsof we onze eigen idealen in een lachspiegel terugzien.”, aldus Pels.

Jonas Staal maakt een ander punt. Hij ziet vooral de verborgen en onderkende klassenstrijd als oorzaak van het succes van het populisme. Door de relatief hoge mate van welvaart zien we volgens Staal de onvrede en armoede niet voor vol aan: “Ik kan het elke parlementariër aanraden om in Rotterdam-Zuid te gaan wonen. Want dan zal men snappen waarom Wilders momenteel 24 zetels heeft.”

Bram de Swaan, die in de jaren tachtig reeds waarschuwde voor de grenzen van het cultureel relativisme en daarmee tot de intellectuele voorhoede behoorde van de mensen die het opnamen voor Salman Rushdie, vindt dat er momenteel veel belangrijker problemen zijn dan de islamkritiek van rechtse politici als Fortuyn en Wilders: “We hebben in Nederland tien jaar onze tijd verdaan met gezeur over immigranten. Wilders interesseert mij nog maar op twee punten: hij zaait haat en hij is een volksmisleider.” De Swaan zou liever zien dat de intellectuelen opstaan tegen de macht van de banken dan tegen de macht van Wilders.

Z.O.Z. over de vraag: waar blijven de intellectuelen?

16-01-2012 Naakt of Niqaab

Precies een jaar na de eerste revolutie in de Arabische wereld, kunnen we voorzichtig de balans opmaken. Religieuze partijen blijken overal een populaire keuze bij de stembus. De vraag is, wat dit gaat betekenen voor de vrouwen, die een grote rol hebben gespeeld bij het omverwerpen van de verschillende dictators.  Emancipatie en gelijke rechten of gevangen worden in conservatisme? Het is lastig te definiëren: in Tunesië juichten vrouwen omdat ze eindelijk met een hoofddoek overheidsinstellingen in kunnen. In Egypte zette een blogster zich naakt op de foto, om aan te geven wat voor haar vrijheid was. Kaouthar Darmoni maakt zich ernstig zorgen of het vroegere secularisme  van Tunesië niet langzaam zal veranderen in een al te dwingend islamitisch appèl op de samenleving. Hassnae Bouazza en Laila al-Zwaini denken dat het zo’n vaart niet zal lopen. ‘Die vrouwen met hoofddoek en niqaab eisen óók hun rechten op’.

09-01-2012 ZOZ, 09 Jan 12

19-12-2011 Moslim terrorisme is over zijn top heen

Ahmed Marcouch Tweede Kamerlid voor de PvdA vindt de terrorisme industrie te groot in Nederland. “We hebben drie inlichtingendiensten dat mag wat mij betreft gewoon de AIVD zijn. Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme stelt dat men terrorisme in Nederland sterk heeft overdreven. Het is over zijn top heen en gepolitiseerd. We hebben het niet aan de technische personen overgelaten zoals de veiligheidsdiensten en politie, maar aan de politiek en die zijn er flink mee aan de haal gegaan. Frank bovenkerk, criminoloog legt uit waarom we moslimterroristen ernstiger hebben gevonden ten opzichte van rechtsextremisten zoals Breivik en de Döner-moorden. “Dat zijn namelijk meer onze mensen. Het zijn blanke Europeanen die dat doen.”

Anil Ramdas praat over terrorisme met zijn gasten Ahmed Marcouch (Tweede kamerlid PvdA), Edwin Bakker (hoogleraar terrorisme en contraterrorisme in Leiden) en Frank Bovenkerk (criminoloog).

12-12-2011 Allochtone homo’s en lesbo’s

Gaat het bij allochtonen ook alleen om de gelijke behandeling voor de wet, of staat er meer op het spel? Hoe moeilijk is het om aan je ouders die uit een ander land en een andere cultuur komen te vertellen dat je homo of lesbisch bent en wat zijn dan de gevolgen binnen de eigen gemeenschap? In de Z.O.Z. van deze week praat Anil Ramdas daarover met drie gasten die alle drie op een andere manier hun coming out beleefd hebben.  Mimoun, die op zijn zevende met zijn ouders vanuit Marokko naar Nederland kwam,  Raisa, opgegroeid in de Antilliaanse gemeenschap in Den Bosch en Louiza, die op haar 23e vanuit Irak naar Nederland is gevlucht.

05-12-2011 Het imago van Nederland in het buitenland

Deze week bezocht premier Mark Rutte de Amerikaanse president Obama. Voor de camera werden louter beleefdheden uitgewisseld over de goede banden tussen de twee landen. De vraag is, of de Amerikaanse president achter de schermen niet wat harde noten heeft gekraakt over Nederland. Want het beeld van ons land als een tolerante natie met een open drugs- en prostitutiebeleid en ‘s werelds eerste homo-huwelijk, lijkt nogal aan verandering onderhevig. In de New York Times verschenen al ettelijke berichten naar aanleiding van het sluiten van de grenzen en de intolerantie jegens minderheden. De recente discussie over Zwarte Piet bracht de gemoederen ook weer danig in beroering. Hoe staat ons imago in het buitenland er momenteel voor?