De dweilpauzes gingen niet door, maar de burgemeester wist van niks

De in augustus door burgemeester Halsema aangekondigde dweilpauzes op de Wallen zijn er nooit gekomen. Na nieuwe vragen van AT5 blijkt dat de plannen, waarbij delen van het Wallengebied op drukke avonden afgezet zouden worden, niet op de steun van politie en drukte-experts kon rekenen. Opvallend is dat Halsema hiervan pas op de hoogte werd gesteld toen een vervangend, afgezwakt plan al in werking was. Dat was weken nadat ze de dweilpauzes had aangekondigd. Een reconstructie.

'Het centrum van Amsterdam is 's nachts een wetteloze jungle', kopt Trouw eind juli boven een interview met Arre Zuurmond, die als twitterende Amsterdamse ombudsman deze zomer aan de Sint Olofspoort woont, een klein straatje dat de Warmoesstraat met de Zeedijk verbindt. Hij is vernietigend over het 'afwezige gezag' in onder meer het Wallengebied, waar de druk op bewoners, mede dankzij een bijna oneindige reeks warme zomeravonden, hoger dan ooit lijkt te zijn. Ook internationaal trekt Zuurmonds noodkreet de aandacht.

Femke Halsema is dan dik twee weken burgemeester. Hetzelfde weekend dat het interview met de ombudsman verschijnt, gaat ze 's nachts op werkbezoek in het centrum. Ze hoort en ziet ze dat het vele afval op de Wallen één van de grote ergernissen is van bewoners. In een interview met de Telegraaf zegt ze dat ze op korte termijn wil kijken of er meer handhaving te regelen valt. Desondanks maken die woorden niet bij iedereen indruk.

Dweilpauzes
In de daaropvolgende dagen laat de burgemeester ambtenaren die zich met reiniging en handhaving bezighouden broeden op maatregelen die nog in augustus genomen kunnen worden. Eén daarvan is een drastische: sluit op drukke avonden delen van het Wallengebied af om zo ruimte te maken voor schoonmaakploegen. Dweilpauzes worden die genoemd. Halsema krijgt de ideeën voorgelegd en gaat akkoord. Dat niet alleen: ze besluit dat het publiekelijk bekend mag worden dat de gemeente zulke maatregelen gaat nemen. Op 6 augustus, een week na Halsema's werkbezoek, gaat het nieuws via Amsterdam.nl en persbureau ANP naar buiten.

Vooral de dweilpauzes trekken de aandacht. Dronken toeristen die pak 'm beet de Oudezijds Voorburgwal worden afgejaagd om een veegwagen kots te laten wegbezemen: de NOS, Telegraaf, NRC, Volkskrant, Het Parool en ook AT5 koppen met de dweilpauze in hun berichtgeving over de maatregelen. Hoewel sommige bewoners kanttekeningen plaatsen, zijn de maatregelen mede-oorzaak voor lovende woorden voor 'Iron Lady' Halsema in de media.

Maar wie in augustus op de Wallen gaat kijken, ziet veel, maar géén dweilpauzes.

Politie en experts niet enthousiast
AT5 vraagt verschillende keren om meer uitleg over de voorgenomen plannen. 'De "dweilpauzes" worden binnenkort op drukke avonden ingevoerd', mailt een woordvoerder van het college op 31 augustus nog. Maar dan hebben de ambtenaren die de schoonmaakplannen hebben uitgewerkt het idee van de afsluiting al achter zich gelaten.

Na nieuwe vragen van AT5 over de voorgenomen dweilpauzes blijkt namelijk dat toen de plannen begin augustus naar buiten werden gebracht, politie en drukte-experts nog niets gevraagd was. Zodra die aanschuiven bij overleg over de uitwerking van de schoonmaakplannen, adviseren ze iets anders te bedenken. Een gracht vol dronken uitgaanspubliek leegmaken om dat vervolgens naar andere, niet minder drukke gebieden van de Wallen te loodsen: politie en experts zien het niet zitten.

Vanaf 25 augustus wordt een ander, veel minder ingrijpend plan in fases ingevoerd.

Niet op de hoogte
Burgemeester Halsema weet al die tijd niet beter dan dat de dweilpauzes gewoon doorgaan. Pas in de eerste helft van september wordt ze mondeling op de hoogte gesteld dat het schoonmaakplan bij inzet van extra schoonmakers, enkele handhavers en nieuwe persende vuilnisbakken blijft. Volgens haar woordvoerder vindt Halsema het 'plezierig' te horen dat afsluiting niet nodig blijkt 'in het licht van de veiligheid en de rust op de Wallen'.

Lees ook: Nieuwe prullenbakken op de Zeedijk: 'We mogen blij zijn met deze aanwinst'

Er volgt geen aankondiging en de media-aandacht is dit keer minimaal, maar effect heeft het wel, zo tweet ombudsman Arre Zuurmond vanuit de Sint Olofspoort: 'De groene bakken werken, en de mannen van de reiniging verdienen enorme waardering.' Hij sluit z'n tweet af met 'Nu nog afvaldumpers aanpakken!' Welke maatregel de burgemeester hiervoor zal aankondigen is nog onbekend, maar het lijkt wel zeker dat het lang niet zo spectaculair zal zijn als het afsluiten van Wallengebieden.