Stad

Nieuwe terreurmaatregelen: extra beveiliging islamitische instellingen

25 januari 2019, 15.28 uur · Aangepast 25 januari 2019, 22.31 uur

Burgemeester Femke Halsema heeft maatregelen aangekondigd om radicalisering en terreuraanslagen in de stad tegen te gaan. Zo worden er veiligheidsmaatregelen genomen op plekken waar de kans op een aanslag groter wordt geacht, waaronder bij een aantal islamitische instellingen.

Dit blijkt uit een brief die Halsema heeft verstuurd aan de gemeenteraad. Bij een aantal islamitische instellingen geldt namelijk een zogeheten 'verhoogde dreiging' op terreur, aldus de burgemeester. 'Dit betekent dat de kans op een aanslag reëel wordt geacht. Ondertussen is de bouwkundige staat van de instellingen vaak slecht. Het college heeft besloten om op korte termijn een aantal noodzakelijke, aanvullende veiligheidsmaatregelen te treffen.'

Bewakingsposten
Om welke instellingen dit gaat en welke maatregelen er precies genomen zullen worden, is nog onbekend. Wel is het waarschijnlijk dat deze sterk lijken op de veiligheidsmiddelen die eerder werden ingezet bij een aantal Joodse instellingen. Daar werden in 2014 onder andere bewakingsposten geplaatst, die in 2016 vervangen werden voor camera's. 

Lees ook: Bewakingsposten bij Joodse instellingen verdwijnen komende week

Amsterdamse moskeeën kregen al eerder te maken met xenofobe incidenten. Zo werd begin 2018 een onthoofde pop gevonden voor de deur van de Emir Sultan Moskee in Noord. Bovendien bleek uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam dat tweederde van de Nederlandse moskeeën met dit soort incidenten te maken krijgt. 

Lees ook: 'Geweld tegen moskeeën is stelselmatig en bleef te lang onderbelicht'

De burgemeester wil dat binnen het college 'zakelijkere omschrijvingen' worden gebruikt voor religieuze begrippen, omdat bepaalde termen tot misverstanden kunnen leiden. 'Zo wordt de stroming van het salafisme vaak gelijkgesteld aan islamitisch extremisme en terrorisme, wat ook streng-orthodoxe maar vreedzaam levende moslims ten onrechte in een sfeer van geweld kan brengen', aldus Halsema. 

In de brief staat hierover: 'Het college kiest consequent voor zakelijker omschrijvingen als: 

- Religieus, i.c. islamistisch of jihadistisch extremisme of terrorisme
- Politiek, i.c. links of rechts extremisme of terrorisme
- Maatschappelijk, bijvoorbeeld dierenrechtenextremisme of terrorisme'

Lees ook: Halsema wil geen samenwerking met salafistische organisaties in anti-radicaliseringsbeleid

Bovendien zullen er veiligheidsmaatregelen worden genomen op plekken waar de kans op een aanslag groter wordt geschat dan in andere delen van de stad. Dit zijn in ieder geval de Nieuwendijk, Kalverstraat en Heiligeweg, maar ook over andere locaties wordt nog gesproken. Het is nog onbekend hoe deze maatregelen er precies uit komen te zien, maar naar verwachting wordt dit nog in 2019 bekendgemaakt. 

Samenwerken
Ook zal scherper gelet worden op de samenwerking van verschillende interventie-eenheden, zodat er bij een aanslag zo snel mogelijk ingegrepen kan worden. Eind 2017 werd een grote oefening gehouden waarbij de samenwerking tussen de Dienst Speciale Interventies (DSI), verantwoordelijk voor het inzetten van speciale eenheden van politie en Defensie, en verschillende hulpdiensten werd onderzocht. Toen bleek dat deze samenwerking nog niet voldoende vanzelfsprekend is.

Lees ook: Samenwerking politie en Defensie niet optimaal bij terreuroefening

De samenwerking is sindsdien uitgebreid. 'Bij het opleiden, trainen en oefenen van alle agenten is er expliciet aandacht voor het optreden in situaties met extreem geweld. Waar eerder gewacht werd op specialistische eenheden voordat er werd opgetreden, treden de first responders (bijvoorbeeld brandweer en ambulances) nu ook in situaties van extreem geweld op. In de toekomst wordt deze werkwijze verder uitgewerkt en getraind', aldus de gemeente. 

Gemeentelijk team 
Ook zullen er veranderingen komen in het gemeentelijk team Radicalisering. Zo zullen er meer mensen worden aangenomen voor de aanpak van radicalisering, en zal er een groter budget worden ingezet. Bovendien zal er een Commissie van Toezicht worden ingesteld om de werkwijze van het team te controleren.

Ook komt er een wetenschappelijke en deskundige 'denktank', waarin radicaliseringsexperts en wetenschappers zitten die het gevoerde beleid wetenschappelijk kunnen toetsen. Tot slot zullen er extra eisen komen voor medewerkers die met vertrouwelijke informatie omgaan.