Achtergrond

Wordt Zuidasdok de nieuwe bodemloze put?

20 mei 2019, 21.06 uur · Aangepast 20 mei 2019, 21.17 uur

AT5

Wordt Zuidasdok na de Noord/Zuidlijn het nieuwe hoofdpijndossier van de gemeente? Het project, waarbij de A10 onder de Zuidas wordt gelegd, kampt met ernstige problemen. Het miljardenproject loopt al vertraging op en ook de kosten zijn al hoger dan begroot.

Terwijl er naast de A10 nog hard gewerkt wordt aan de eerste fase van het project, maken verantwoordelijk minister Cora van Nieuwenhuizen en wethouders Udo Kock en Sharon Dijksma zich achter de schermen steeds meer zorgen over de haalbaarheid. Dat blijkt uit brieven van de bestuurders aan de Tweede Kamer en de gemeenteraad.

Lees ook: Bouw Zuidasdok gaat weer langer duren en meer kosten

Zuidasdok planning
De bedoeling is dat in 2028 de A10 onder de Zuidas verdwijnt en station Zuid grondig is vernieuwd, maar het project blijkt complexer en risicovoller dan gedacht. Het maken van het voorontwerp - de zogenoemde herijkingsfase - zou in het tweede kwartaal van 2018 af zijn, maar werd uitgesteld tot de zomer van 2019.

Nu blijkt dat ook die planning onder druk staat. Zolang dat ontwerp niet af is, kan niet worden begonnen aan de werkzaamheden. De werkzaamheden die nu al aan de A10 en het spoor plaatsvinden, vallen buiten het voorontwerp.

Lees ook: Ondernemers op de Zuidas boos over vertraging bouw Zuidasdok

100 miljoen extra
Ondertussen lopen de kosten door de vertragingen op. Oorspronkelijk waren die geraamd op 1,4 miljard, na indexering door bijvoorbeeld inflatie liep dat bedrag op naar 1,6 miljard. Verdere vertraging zorgt dat het bedrag nu met 100 miljoen euro is toegenomen tot 1,7 miljard euro.

Dat bedrag wordt voor het grootste deel betaald door het rijk, maar ook de gemeente, de Vervoerregio Amsterdam en de provincie Noord-Holland betalen mee. Als het project duurder wordt dan begroot, draait het rijk voor driekwart van die kosten op en de gemeente voor een kwart. Daarbij is een voorwaarde opgesteld dat de gemeente niet meer dan 59,5 miljoen euro extra betaalt. Een soort 'risicoplafond'.

Noord/Zuidlijn
De problemen doen sterk denken aan dat andere megaproject waar de gemeente bij betrokken was: de Noord/Zuidlijn. Dat project werd in 2002 gestart met de belofte vanuit de gemeente dat het niet meer dan 1,46 miljard zou kosten. De metroverbinding kostte uiteindelijk 3 miljard euro, waarvan het rijk 1 miljard betaalde en de gemeente de resterende 2 miljard. Ook duurde het project niet de geraamde acht jaar, maar vijftien jaar.

Versobering
Om de kosten niet verder te laten oplopen wordt er inmiddels gekeken of het project op bepaalde punten 'versoberd' kan worden. Of en hoe dat mogelijk is, wordt nu onderzocht. Woensdag wordt de vertraging van Zuidasdok door de gemeenteraad besproken in de commissie Ruimtelijke Ordening.