Stad

Origineel Amsterdams: ken je klassiekers

16 september 2020, 13.00 uur · Aangepast 16 september 2020, 13.22 uur · Door Redactie

Whatsapp

'Godskolere!' 'Slome duikelaar!' Of 'krijg de zenuwen!' Toen AT5 in 1992 werd opgericht kregen we nog heel veel mensen voor onze microfoon die plat Amsterdams spraken. Het valt op dat er de laatste jaren steeds minder met een Mokumse tongval wordt gesproken. Het is er nog wel, maar dan moet je goed zoeken. Hoe komt dat nou eigenlijk? Antwoord op die vraag zoekt verslaggever Anneloes Mullink in onze driedelige serie Origineel Amsterdams.

Vandaag het derde en laatste deel. We praten met ras-Amsterdammers Pascal -Def P- Griffioen, mister Jordaan Festival Jan de Bie en Hanna Barends, zangeres van het Jordanees Ensemble over hoe het komt dat  het Amsterdams steeds minder wordt gesproken.

Ook gaan we de stad in om te kijken of Amsterdammers nog weten wat woorden als pikketanussie, porem, toges en achenebbisj betekenen. Mocht je het niet weten, de antwoorden staan onderaan dit artikel.

Quote

'In een bruine kroeg hoor je echt nog wel eens pikketanussie'

jan de bie, organisator jordaan festival

Volgens Jan en Hanna wordt het allemaal steeds minder met het Jordanees, maar hoor je het echt nog wel als je naar een Jordanese kroeg gaat.'Daar hoor je echt nog wel eens pikketanussie. Maar de jeugd zegt het niet meer.'

Quote

'Net als Frans en Engels heeft Surinaams, Turks en Marokkaans ook grote invloed op onze taal'

def p, kunstenaar

Er is de laatste jaren veel veranderd met de taal op straat, door invloeden uit alle windstreken. 'Jongeren praten anders dan ik vroeger sprak. Het is volgens mij normaal dat er allerlei buitenlandse woorden worden opgenomen in de taal. Kijk alleen maar naar het Frans en Engels', vertelt Def P.

'Daarom heeft Surinaams, Turks en Marokkaans natuurlijk ook een grote invloed gehad op de taal. Als je met oudere Amsterdammers praat, zal je een heel ander accent horen dan als je met jongeren op het schoolplein staat. Het is heel normaal dat taal onderhevig aan verandering, maar het is natuurlijk wel heel jammer als bepaalde woorden niet meer zo in zwang zijn. Dat hele oude jiddische Amsterdams hoor je bijna alleen nog in het bejaardentehuis of in een bruin café in Lelystad.'

Quote

'Wel jammer is dat steeds minder mensen hun dialect doorgeven aan hun kinderen'

nicoline van der sijs, taalonderzoeker

Amsterdams wordt dus echt nog wel gesproken, maar vooral door de oudere generatie. Taalonderzoeker Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut gelooft niet dat het echte Amsterdams helemaal zal verdwijnen.   

'Vroeger zeiden ze al dat het zou verdwijnen. En het klopt dat taal verandert maar bepaalde klanken zijn altijd blijven bestaan. Wel jammer is dat steeds minder mensen hun dialect doorgeven aan hun kinderen. Dat komt waarschijnlijk omdat het toch verstandiger is ABN te spreken als je een baan wilt vinden.'

  • Een pikketanussie is een borrel (jenever)
  • Met porem wordt iemands gezicht bedoeld. Met de uitdrukking 'geen porem' wordt bedoeld dat iets er niet uit ziet: 'Ik vind dat schilderij echt geen porem.'
  • Achenebbisj betekent 'armoedig of rommelig'
  • Toges is je kont. Een togesponem is een ‘blotebillengezicht’.

 

Dit is het derde en laatste deel van de AT5-serie Origineel Amsterdam. Deel 1 en 2 zijn hieronder terug te kijken.

💬 Whatsapp ons!
Heb jij tips? Of een interessante foto of video gemaakt? Stuur ons jouw nieuws op 0651190938

Whatsapp