'Als we ergens mee willen afrekenen, zullen we duidelijk moeten maken waarover het gaat' 

'Sylvana, Demon or Diva'? Dat is de vraag die centraal staat in de documentaire die Sylvana Simons volgt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen begin dit jaar. 'Ik begrijp heel goed dat mensen de boodschap die wij brengen lastig, confronterend en ingewikkeld vinden, maar we moeten het beestje wel bij de naam noemen', zegt Simons in AT5's Park Politiek waar gesproken wordt over de documentaire.

'Ik ben een symbool geworden. Daar kun je gemakkelijk overheen schijten.' Eén van de uitspraken van Sylvana Simons in de documentaire. Want de lijsttrekker van Amsterdam Bij1 krijgt de nodige verwijten en racistische opmerkingen te verduren tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen.

'Ik denk dat de documentaire meerdere verhalen vertelt', aldus Simons. 'Natuurlijk gaat het heel erg over Sylvana, maar ik denk dat de kijker ook wat meekrijgt over de krachtenvelden daaromheen.'  

Resultaten behalen
In de documentaire zien we hoe Simons met een grote schare medestanders probeert een zetel te bemachtigen in de Amsterdamse raad, en de pittige debatten die ze daarvoor voert tijdens de campagne. Maar ook het moment dat er drie pro-zwartepietdemonstranten voor haar deur staan, of de racistische verwensingen die naar haar hoofd worden geslingerd tijdens een fotoshoot bij CS. 'Is dat leuk? Nee. Is het soms lastig en ingewikkeld? Zeker. Maar op het moment dat je concrete resultaten gaat behalen, zoals afgelopen week tijdens de behandeling van de begroting, dan is dat ontzettend bevredigend juist omdat dat mensen zo direct raakt.'

'Beestje bij de naam noemen'
Ook zien we Simons in een pittige discussie met een man die zich afvraagt of het woord racisme door Simons niet te snel gebruikt wordt. Simons: 'Ik begrijp heel goed dat mensen de boodschap die wij brengen lastig, confronterend en ingewikkeld vinden. Heb ik alle begrip voor. Neemt voor mij echter niet weg dat we het beestje bij de naam moeten noemen. En dat we zeggen: als we ergens mee willen afrekenen, dan zullen we met elkaar duidelijk moeten maken waarover het gaat.' 

Isolement?
Simons is niet bang dat Bij1 zich met haar uitgesproken boodschap te veel isoleert. 'We zijn er zeker om samen te werken, want dat is politiek, maar ik vind wel dat partijen verantwoordelijkheid mogen nemen voor een ontstane situatie, en ik denk dat het gezond is dat je als partij naar jezelf kijkt: de route die we tot nu toe gevolgd hebben, is die ook effectief? En dan moet je soms concluderen dat dat niet zo is.' 

'Ik denk dat we bij racisme heel vaak de fout maken dat als we spreken over institutioneel racisme dat we daar schuld aan verbinden. Intentie. Maar daar gaat het helemaal niet over. Het gaat erom dat misschien het inzicht dat ik tien jaar geleden had wellicht niet het juiste inzicht is voor de problematiek van vandaag.'

Volgende week zondag gaat 'Demon or Diva' op het Idfa in première, woensdag 21 november is de documentaire te zien op NPO 2. 

Kijk hier het hele gesprek met Sylvana Simons