Achtergrond

Onderzoek: steeds meer Amsterdammers klaar met de Wallen

26 januari 2019, 07.00 uur · Aangepast 29 januari 2019, 06.38 uur · Foto: AT5 / Luuk Koenen

Whatsapp

Steeds meer Amsterdammers zijn klaar met de huidige situatie op de Wallen. Ze vinden raamprostitutie niet meer van deze tijd, willen minder ramen en mijden het gebied.

Bijna de helft van de Amsterdammers, 49 procent, vindt het niet meer van deze tijd om vrouwen op deze manier in een etalage te zetten, blijkt uit onderzoek van de Dienst Onderzoek, Informatie en Statistiek, in opdracht van AT5 en Het Parool. Onder vrouwen is dit zelfs 53 procent. 44 procent van de mannen deelt deze mening, 30 procent vindt het wel prima.

Lees ook: Halsema: snel maatregelen om situatie op de Wallen te beheersen

Daarnaast pleit 43 procent van de Amsterdammers voor minder prostitutie in het gebied. Dat is ongeveer evenveel als vijf jaar geleden, maar de groep die het aantal ramen gelijk wil houden, is afgenomen en inmiddels kleiner: 38 procent. Uitbuiting 
Lorraine Nencel, hoofddocent sociologie aan de VU, die internationaal onderzoek doet naar sekswerk, ziet ook dat het debat over prostitutie verandert. 'Het verbaast mij niet. Sekswerk wordt vaak geassocieerd met uitbuiting. Maar de cijfers over uitbuiting zijn zeer onbetrouwbaar. Je kan niet zeggen of er veel vrouwen en mannen hiervan slachtoffer zijn.'


De kentering in het debat is opvallend. Prostitutie op en rond de Wallen begon al in de tijd dat de Amsterdamse haven groeide. Zo rond de 15e eeuw. Zeelieden die maanden op zee waren geweest, werden voorzien in hun behoeften. 'Daar werd steeds ruimer in voorzien. Eerst waren het danshuizen en later werden het de ramen', zegt historicus Peter-Paul de Baar.

Lees ook: Ombudsman Arre Zuurmond: 'Amsterdam moet af van alles-kan-imago'

In die tijd waren het stoere vrouwen, maar steeds vaker gaat het om kwetsbare sekswerkers. Inmiddels kijken ook Amsterdammers er anders tegen aan. Slechts vijftien procent denkt dat raamprostituees hun werk vrijwillig doen. Het veranderende maatschappelijke debat past is de discussie over #metoo en de positie van de vrouw als lustobject.

In de discussie over de toekomst van de Wallen wordt vaak het argument gebruikt dat raamprostitutie bij Amsterdam hoort. Amsterdammers denken daar echter verschillend over. 34 procent vindt raamprostitutie redelijk belangrijk tot belangrijk en eveneens 34 procent redelijk onbelangrijk tot onbelangrijk. Een merendeel (56 procent) vindt het onbelangrijk dat de Wallen een toeristische trekpleister zijn.

Minder souvenirwinkels
Veel Amsterdammers mijden de Wallen; 45 procent komt daar zelden of nooit, dat was in 2013 nog 27 procent. Belangrijkste redenen: te druk, te toeristisch, minder leuke winkels of veranderde omstandigheden. Meer dan zestig procent wil minder coffeeshops in het gebied, 73 procent heeft genoeg van de souvenirwinkels, mini-supermarkten en seksshops op de Wallen. De meeste Amsterdammers vinden de Wallen nog wel de meest logische plek voor raamprostitutie, maar meer dan tachtig procent denkt dat sluiting van ramen zal leiden tot minder drukte in de historische binnenstad. De toenemende drukte op de Wallen leidt niet alleen tot overlast, maar ook tot minder inkomsten voor de vrouwen achter de ramen. 'We hebben minder werk', zegt Nayra Green, een Spaanse sekswerker op de Wallen. 'De vrouwen die hier werken klagen daar al zeker een jaar over. Ook ik verdien minder dan voorheen.'

Lees ook: Rekenkamer kraakt Wallenproject gemeente: 'Geen echte doorbraak'

Ook exploitanten verdienen steeds minder en zien een terugloop in de bezetting van de ramen. 'Overdag is het heel slecht. Dan is nog maar 25 procent van mijn ramen bezet. Het is niet meer zoals vroeger, daar moet ik eerlijk in zijn', zegt Masten Stavast van Agapi, een bedrijf dat 27 kamers op de Wallen verhuurt aan sekswerkers. 'Ook 's avonds is het lang niet vol. Vroeger was 90 procent van mijn ramen bezet, nu haal ik over de gehele dag genomen 60 tot 65 procent. Dat is op het randje van wel of geen winst.'

Positie sekswerkers
Onderzoeker Nencel vindt het vooral belangrijk dat de gemeente meer doet om de positie van sekswerkers te verbeteren, zodat die beter hun werk kunnen doen. 'Als er rondom een Chinees restaurant een groep mensen xenofobische uitlatingen doet, dan ga je ook niet het restaurant sluiten. Dan pak je de mensen aan die de uitlatingen doen. Dus pak de overlastgevende toeristen aan, en niet de sekswerkers.'

Lees ook: Reiniging en handhaving pakken samen overlast op De Wallen aan

Burgemeester Halsema werkt aan plannen die de situatie op de Wallen moet verbeteren. Zo kijkt ze ook naar prostitutie. Hierbij gelden geen taboes, laat ze weten. Halsema begrijpt dat veel Amsterdammers prostitutie op de Wallen niet meer prettig vinden, zegt ze in een reactie. 'De sfeer rond prostitutie is veranderd, de omstandigheden waarin vrouwen hun werk moeten doen, is slechter geworden.'

Lees ook: Leegstand op de Wallen: steeds minder ramen verhuurd aan sekswerkers

Whatsapp