Cultuur

Een kijkje in de OBA-kluis: de verstandskies van Gerard Reve en Mein Kampf

16 februari 2019, 19.28 uur · Aangepast 17 februari 2019, 07.39 uur

AT5

De oudste boeken, op straat gevonden liefdesbriefjes en een kies van Gerard Reve. Het ligt allemaal verstopt in een grote kluis onder de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA). Normaal gesproken mag je er niet komen maar omdat de OBA 100 jaar bestaat, mocht het AT5-programma de Straten van Amsterdam bij hoge uitzondering er een keertje filmen.

Frank Verbeek is bibliothecaris in de OBA en geeft ons een rondleiding. 'Hier ligt toevallig een van onze grootste boeken, over het Paleis op de Dam. Dit boek is uit 1900 ongeveer, misschien iets later.'

Verstandskies Gerard Reve
Maar in de kluis liggen niet alleen boeken. Zo ligt hier ook de verstandskies van schrijver Gerard Reve. 'Niet alleen de kies, maar we hebben ook hoofdhaar van Teigetje. Dat was één van de partners van Gerard', zegt Verbeek. 'En hij verkocht dit. Maar ook z'n teennagels en volgens mij zelfs z'n schaamhaar, maar dat weet ik niet helemaal zeker.'

Mein Kampf
Maar in de kluis liggen ook beruchte boeken, zoals Mein Kampf. 'Dit is een Duitse uitgave. Dit is deel één, in gotische letters. Bijna niet te lezen. Ik heb hier ook een vertaling en daar staat in geschreven: "In werkkamer bewaren! Niet uitlenen!!" Dat is omdat in de jaren '80 er heel veel mensen waren die dit boek wilden hebben. Hetzij omdat ze deze meneer A. Hitler aardig vonden of omdat ze vonden dat wij dat boek niet mochten hebben', legt Verbeek uit. 

17e eeuw
De oudste boeken van de OBA stammen uit de 17e eeuw. Zoals een oud kinderboek uit de Wijdesteeg met bijzondere gedichtjes en ingebouwde geluidjes. 

Verzamelde briefjes
En Verbeek heeft zelf ook een boek in de kluis liggen. Hij verzamelde jarenlang briefjes, gevonden op de Amsterdamse straten. Zoals een handgeschreven briefje met de tekst: 'Liefde, je broek staat in een emmer met sop hierboven in de keuken. Behandel jij hem verder? PS: Het was heerlijk, als je begrijpt wat ik bedoel. Doen we nog eens.'

En zo zijn er nog tig mooie boeken te bewonderen en dat is terug te zien bij de Straten van Amsterdam. De gehele uitzending is hier terug te kijken.