Achtergrond

NL
V

'Amsterdams stadsbestuur was grootschalig en langdurig bij slavenhandel betrokken'

29 september 2020, 15.23 uur · Aangepast 29 september 2020, 17.17 uur · Door Charisa Chotoe

Tijdens Keti Koti 2019 kondigde de burgemeester aan dat zij excuses wil aanbieden namens de stad voor de slavernij. Maar waar er dan expliciet excuses voor moet worden gemaakt was nog niet bekend. In opdracht van de gemeente moest er een wetenschappelijke onderbouwing komen. Die is er nu in de vorm van een boek: De Slavernij in Oost en West; Het Amsterdam-onderzoek.

Cultuurhistoricus Nancy Jouwe en wetenschappelijk onderzoeker Pepijn Brandon zijn als experts gevraagd redactie te voeren over het boek, samen met Guno Jones (VU) en Matthias van Rossum (IISG).

Aan het boek hebben zo'n 40 auteurs meegewerkt die allen een wetenschappelijk onderzoek aanleverde met een Amsterdamse invalshoek. Dat waren niet altijd makkelijke verhalen, vertelt Jouwe. 'Wat mij schokte was een artikel over een opdracht die uitgegeven werd uit Amsterdam om tot slaaf gemaakte kinderen van Afrika naar de Amerika's. En als je dat leest... Dat komt wel even binnen.'

Het onderzoek gaat nadrukkelijk over de met elkaar verbonden slavernijgeschiedenissen in het Atlantisch gebied en in Azië. Het omvat niet alleen de politieke en economische aspecten, maar het gaat ook over de gewone Amsterdammer. 'In 1741 was er een petitie aan het stadsbestuur van Amsterdam, over het belang van Suriname, daarin werd gezegd, elke Amsterdammer verdient daar een stuk brood aan. (...) Maar natuurlijk was niet iedereen op dezelfde manier betrokken bij de slavernij', zegt Brandon.

Quote

'In petitie stond, Suriname is zo belangrijk, elke Amsterdammer verdient daar een stuk brood aan'

pepijn brandon, wetenschappelijk onderzoeker

Het boek is opgebouwd in ruim 40 hoofdstukken. Ieder hoofdstuk is geschreven door een andere auteur. Het boek verhaalt ook over het maatschappelijke debat onder Amsterdammers in de vorige eeuwen, zwarte mensen in toneelstukken, de slavernij onder de VOC en de betrokkenheid van het Amsterdamse stadsbestuur.

'Ze waren zelf direct, grootschalig, wereldwijd, langdurig en op heel veel verschillende manieren betrokken bij slavernij en slavenhandel en dat heeft ook de doorwerking gehad op hoe de stad is gevormd tot op de dag van vandaag', zeggen de onderzoekers. Het boek is vanaf vandaag verkrijgbaar.